▸ // rozdziały lekcji
PARA odpowiada na jedno pytanie: czy to jest jeszcze aktywne. Nic więcej i to jest jej siła.
Wiesz już, kiedy struktura jest potrzebna. Teraz najprostsza z metod - cztery foldery, które ogarniają i robotę, i dom.
Krok 1: Zapamiętaj jedną zasadę
PARA to skrót od Projects, Areas, Resources, Archive. Cała metoda stoi na jednym zdaniu: dzielisz po tym, do czego rzecz służy, a nie po temacie.
Podział tematyczny zawsze się sypie. Faktura za materiały na remont to Dom, Finanse czy Zakupy? Trzy poprawne odpowiedzi, czyli żadna.
Podział po zastosowaniu ma zawsze jedną: robisz remont, więc faktura idzie do projektu remontu. Kiedy remont się skończy, pojedzie razem z nim do archiwum.
Krok 2: Poznaj cztery szuflady
Każda z jednozdaniową definicją i przykładami z życia, nie z podręcznika.
- Projects - ma termin i wynik. „Remont łazienki do końca maja", „Oddać projekt klienta do 15 maja", „Urlop w sierpniu",
- Areas - obszar, którym opiekujesz się bez końca. Mieszkanie, auto, zdrowie, finanse, robota,
- Resources - wiedza bez terminu. Instrukcja pieca, gwarancje, przepisy, notatki z artykułów,
- Archive - to, co się skończyło. Nie kosz, tylko zamrażarka.
Zwróć uwagę, że w jednym vaulcie siedzi oferta dla klienta i gwarancja na pralkę. To nie jest bałagan, tylko sens tej metody: jedno miejsce zamiast pięciu.
Krok 3: Rozdziel projekty od obszarów
To jedyna trudna decyzja w całym PARA i miejsce, w którym sypie się większość wdrożeń.
Test to dwa pytania, oba muszą dostać „tak": czy da się powiedzieć, kiedy to jest skończone, i czy jest konkretny wynik, który wtedy istnieje.
„Auto" - kiedy koniec? Nigdy, dopóki je masz. Obszar. „Wymienić opony i zrobić przegląd do 15 listopada" - koniec jest, wynik jest. Projekt.
Relacja między nimi jest prosta: obszar trwa i co jakiś czas wypuszcza z siebie projekt. Obszar „Mieszkanie" wypuścił remont łazienki, wcześniej wymianę pieca, za dwa lata wypuści coś następnego. Projekty się kończą, obszar zostaje razem z rachunkami i numerem do hydraulika.
Haczyk. Projekt bez daty to obszar w przebraniu. „Napisać książkę" wisi w Projects trzy lata i psuje cały folder. Albo dostaje termin, albo schodzi do Areas. Zdrowa liczba aktywnych projektów to od trzech do siedmiu, licząc te domowe.
Krok 4: Załóż to u siebie
Cztery foldery i ani jednego podfolderu. Podfoldery dokładasz, gdy w jednym miejscu zrobi się tłok - nie z góry.
Weź teraz pięć spraw z bieżącego tygodnia i przypisz je do folderów. Mieszaj celowo: jedna z roboty, jedna z domu, jedna z finansów, jedna ze zdrowia, jedna z hobby.
Notatki mają się między folderami przenosić i to nie jest awaria systemu, tylko jego działanie. Projekt się kończy i jedzie do Archive, a materiał, który z niego został, zostaje w Resources.
Krok 5: Dołóż przegląd, bo bez niego to nie działa
PARA bez cotygodniowego przeglądu zamienia się w cztery foldery, do których nikt nie zagląda.
Raz w tygodniu, dwadzieścia minut, trzy pytania: co się skończyło i jedzie do archiwum, co puchnie w Projects mimo braku daty, co leży w folderze wejściowym i czeka na decyzję.
Bez tego folder Projects rośnie do czterdziestu pozycji i przestajesz go otwierać - a wtedy jesteś dokładnie tam, gdzie przed wdrożeniem metody.
Krok 6: Wiedz, gdzie PARA się sypie
Uczciwie o granicach, bo trzy istnieją.
Nie porządkuje wiedzy. Resources bardzo szybko staje się workiem, w którym leży wszystko bez terminu. Na to jest odpowiedź w następnej lekcji.
Wymaga decyzji przy każdej notatce. Projekt czy obszar - to pytanie wraca za każdym razem. Dlatego potrzebne jest jedno wejście, w którym można odłożyć tę decyzję na przegląd.
To nie jest system Tiago Forte w oryginale. Metoda pochodzi od niego, ale w tym kursie ma piąty folder, którego w oryginale nie ma: skrzynkę wejściową. I jest on ważniejszy niż cała reszta.
Podsumowanie
Masz cztery foldery, zasadę podziału po zastosowaniu i test na rozróżnienie projektu od obszaru.
W następnej lekcji Zettelkasten - metoda, która zaczyna się tam, gdzie PARA kończy: przy pytaniu, co zrobić z samą wiedzą.